Community Land Trust

Brusselse Community Land Trust (CLT) weer een stap dichterbij

De Brusselse Gewestregering besliste vorige week om werkingsmiddelen toe te kennen aan de VZW Platform Community Land Trust Brussel om de voorbereiding van de eerste woonprojecten mogelijk te maken.
Het Community Land Trust model is ontwikkeld om betaalbare woningen voor gezinnen met een laag inkomen en ander gebouwen op de markt te brengen. CLT’s doen dit door de eigendom van de grond te scheiden van de eigendom van de gebouwen. De grond blijft eigendom van de gemeenschap, de woningen worden eigendom van de bewoners. De grond wordt nooit verkocht, en wordt zo aan de markt onttrokken. Community Land Trusts worden op participatieve wijze beheerd door de bewoners, hun buren en de overheden.
Het Brusselse Platform bestaat uit verenigingen en individuen die dit, oorspronkelijk in de VS ontwikkelde model, in de hoofdstad willen ontwikkelen, als een antwoord op de heersende wooncrisis. Samen bereiden zij al een tijdje verschillende concrete projecten voor. Tegelijkertijd werken zij aan de verspreiding van dit vernieuwende model.

Samen nadenken over de toekomst

Op 3 december 2011 kwamen tweehonderd Brusselaars samen om na te denken over de concrete vorm die een CLT zou kunnen aannemen. Het werd een heel rijke dag. Mensen die hopen ooit een CLT-woning te kunnen kopen gingen in dialoog met mensen die geïnteresseerd zijn in het model als een manier om mee te bouwen aan een meer rechtvaardige en duurzame stad. Het resultaat van de dag was een hele reeks aanbevelingen over uiteenlopende onderwerpen, gaande van het engagement dat bewoners kunnen opnemen in de Trust, over hoe de woningen er zouden kunnen uitzien, tot welke andere functies (gemeenschapsruimtes, productieruimte) er door een CLT zou kunnen gerealiseerd worden. Het Platform heeft zich geëngageerd om deze aanbevelingen verder uit te werken, en om ze bij de Brusselse overheid te verdedigen.

Hoever staat het nu?

Brussel is goed op weg om de eerste Community Land Trust van het Europese vasteland te ontvangen, maar vandaag bestaat hij nog niet. Toch zijn er al heel wat belangrijke stappen gezet. De Brusselse staatssecretaris voor huisvesting Christos Doulkeridis schreef eind 2010 een onderzoeksopdracht uit naar de mogelijkheid om het Amerikaanse CLT-model over te zetten naar Brussel. Deze opdracht wordt momenteel uitgevoerd door een studie-consortium waar onder andere enkele leden van ons Platform deel van uitmaken. De resultaten zijn nog niet openbaar, en moeten nog geanalyseerd worden door de Brusselse regering. Niettemin kunnen we nu al zeggen dat de studie een aantal veelbelovende juridische en andere pistes aanduidt om een trust “op zijn Belgisch” op te richten.

Projecten op stapel

Hoewel de CLT nog niet bestaat zijn op verschillende plaatsen in Brussel leden van het Platform al bezig om concrete projecten te onderzoeken. In de Verheydenstraat in Anderlecht wordt er, samen met de Parochiale Werken en met de parochie, nagedacht over de verbouwing van de vroegere parochiezaal tot vijf koopwoningen op de verdiepingen en een gemeenschapsruimte en één of twee huurwoningen op het gelijkvloers. In Molenbeek wordt momenteel een solidaire spaargroep opgericht om, in samenwerking met het Brussels Woningfonds, een project voor een veertigtal woningen plus gemeenschapsruimte in de Vandenpeereboomstraat voor te bereiden. Een ander project wordt gedragen door het collectief Au Quai, ook lid van ons platform. Langs het kanaal willen zij een industrieel gebouw omvormen tot collectief woonproject, gecombineerd met repetitieruimtes en een huurwoning die beheerd zal worden door een sociaal verhuurkantoor. In Schaarbeek wordt er nagedacht om, in het verlengde van het Biloba-project, collectieve woningen voor senioren te bouwen, maar dan op een CLT-basis. En ook op andere plaatsen zitten er projecten in de pijplijn.
Eén CLT voor Brussel, en verder?
Ook buiten Brussel bestaat er belangstelling. Eind maart onderschreven 30 Gentse organisaties een charter voor de oprichting van een CLT. Het Gentse charter is identiek aan dat van Brussel, en beide groepen werken nauw samen. Ook in Wallonië beweegt er heel wat. Op verschillende plaatsen wordt gewerkt aan projecten die op een of andere manier refereren aan de CLT’s. Enkele verenigingen bereiden een ontmoeting uitwisseling tussen al deze projecten en andere geïnteresseerden voor. Ook uit andere Europese landen is er al belangstelling gekomen voor het initiatief.

20-06-2012

vzw Buurthuis Bonnevie - Maison de Quartier Bonnevie asbl
Bonneviestraat 40 - 1080 Molenbeek - T: 02 410 76 31 - F: 02 411 80 33